Bir Dev Kan kaybediyor: Dünyanın En Büyük Buzdağı A23a İçin Yolun Sonu Göründü
Bir Dev Kan kaybediyor: Dünyanın En Büyük Buzdağı A23a İçin Yolun Sonu Göründü
Bilim dünyasını 40 yıldır büyüleyen, bir zamanlar dünyanın en büyük buzdağı ünvanına sahip olan A23a, Güney Atlantik’in sıcak sularında yok olmanın eşiğine geldi. 4000 kilometrekarelik dev kütle, artık küçük parçalara bölünerek tarihe karışmak üzere.
40 Yıllık Destansı Yolculuk
1986 yılında Antarktika’daki Filchner Buz Rafı’ndan kopan A23a, sıradan bir buzdağı değildi. Yaklaşık 30 yıl boyunca deniz tabanına saplanarak adeta bir “buz adası” gibi yerinde çakılı kaldı. Ancak 2020 yılında yeniden harekete geçerek akıntılarla kuzeye, ölüme doğru sürüklenmeye başladı.
• Oluşum: 1986 (Filchner Ice Shelf)
• Boyut: Başlangıçta ~4000 km² (İstanbul’un yüz ölçümüne yakın)
• Girdap Macerası: South Orkney Adaları yakınlarında bir okyanus girdabına kapılarak tam 8 ay boyunca kendi etrafında döndü.
“Hidrofraktür” Süreci Hızlandırdı
BBC’nin haberine göre, buzdağı son bir yılda tanınmayacak kadar küçüldü. Bilim insanları, “hidrofraktür” (su etkisiyle parçalanma) adı verilen sürecin A23a’yı içeriden yıktığını belirtiyor. Yüzeydeki erime suları çatlakların içine girerek buzun hızla yarılmasına ve A23g, A23h, A23i gibi onlarca küçük parçaya bölünmesine neden oluyor.
“Yüzen Bir Laboratuvardı”
British Antarctic Survey’den Prof. Mike Meredith, A23a’nın sadece dev bir buz kütlesi olmadığını, iklim değişikliğinin buz rafları üzerindeki etkisini anlamak için “doğal bir laboratuvar” görevi gördüğünü vurguluyor.
Şu an 10°C sıcaklığındaki sularda bulunan A23a’nın tamamen erimesinin sadece birkaç hafta süreceği tahmin ediliyor. Bu devasa tatlı su kütlesinin okyanusa karışması, bölgedeki deniz ekosistemini ve akıntıları da etkileyebilir.
