Ağustos 2026’da Gökyüzü

Suluca Bilim Kampı – Çanakkale/Mehmet Yüksek

Ağustos ayında gezegen gözlemleri de hız kazanıyor. Venüs akşam gökyüzünde gözlenmeye devam etse de her geçen gün daha erken batacağı için gözlem süresi giderek azalacak. Buna karşılık Mars, Satürn, Uranüs ve Neptün daha erken doğarak gecenin büyük bölümünde gözlenebilir hâle gelecek. Jüpiter ise ayın ortalarından itibaren sabah gökyüzünde yeniden görülmeye başlayacak.

Temmuz ayında bahsettiğimiz 10P/Tempel 2 kuyruklu yıldızı, ağustos ayının ilk haftasında en parlak dönemine ulaşarak teleskoplu gözlemciler için önemli hedeflerden biri olacak. Ayrıca 12 Ağustos’ta gerçekleşecek tam Güneş tutulması, Türkiye’den gözlemlenemeyecek olsa da dünya genelinde yılın en önemli astronomi olaylarından biri olarak öne çıkıyor.

İşte ağustos ayının öne çıkan gök olayları:

4 Ağustos: Ay ve Satürn kavuşumu

3 Ağustos’u 4 Ağustos’a bağlayan gece Satürn ve son dördün evresine yaklaşan Ay, Balık Takımyıldızı’nda yakın konumda görülecek. Saat 23.00 gibi görülmeye başlayacak olan ikili sabah saatlerine kadar doğu, güneydoğu yönünde gözlemlenebilecek.

4 Ağustos saat 00.30’da gökyüzü

7 Ağustos: Ay ve Ülker yakın görünümde

6 Ağustos’u 7 Ağustos’a bağlayan gece, son dördün evresinden çıkan Ay ile Ülker Açık Yıldız Kümesi gökyüzünde birbirine yakın konumda gözlemlenecek. Boğa Takımyıldızı yönünde gerçekleşecek bu yakınlaşma, gece yarısından sonra doğu ufkundan yükselerek gün doğumuna kadar izlenebilecek.

7 Ağustos saat 02.30’da gökyüzü

9 Ağustos: Ay ve Mars kavuşumu

9 Ağustos gecesi, hilal evresindeki Ay ile Mars, Boğa Takımyıldızı yönünde birbirine yakın konumda görülecek. Gece saat 02.00 civarında doğu ufkundan yükselmeye başlayacak olan ikili gün doğumuna kadar gözlemlenebilecek. Yaklaşık 1,30 kadir parlaklığa sahip Mars, Ay’ın yakınında çıplak gözle rahatlıkla görülebilecek.

9 Ağustos saat 02.30’da gökyüzü

11 Ağustos: Ay ve Merkür yakın konumda

11 Ağustos sabahı gün doğumundan hemen önce yeni ay evresine yaklaşan ince hilal ile Merkür, doğu ufkunda birbirine yakın konumda gözlemlenecek. Gün doğumundan kısa bir süre önce görülebilecek bu yakınlaşma için açık bir doğu ufku gerekecek. Ufka oldukça yakın konumda yer alacak olan Merkür, dürbün ya da teleskop yardımıyla daha rahat gözlemlenebilecek.

11 Ağustos saat 04.30’da gökyüzü

12 Ağustos: Yeni ay ve altı gezegen hizalanması

12 Ağustos’ta gerçekleşecek yeni ay evresiyle birlikte gökyüzü Ay ışığından arınarak derin uzay gözlemleri için ayın en uygun dönemine girecek. Ancak bu tarihi özel kılan yalnızca yeni ay olmayacak. Gün doğumundan hemen önce Satürn, Neptün, Mars, Uranüs, Merkür ve Jüpiter aynı anda gökyüzünde yer alarak gözlemcilere etkileyici bir gezegen manzarası sunacak.

Gece yarısından önce yükselen Satürn ve Neptün’e gece yarısından sonra Mars ve Uranüs katılırken gün doğumuna kısa bir süre kala Merkür ve Jüpiter de doğu ufkunda belirecek. Böylece gün doğumundan hemen önce altı gezegen aynı anda gözlemlenebilecek. Merkür ve Jüpiter ufka oldukça yakın konumda bulunacağı için yalnızca kısa bir süre görülebilecek. Uranüs ve Neptün ise düşük parlaklıkları nedeniyle dürbün ya da teleskop yardımıyla gözlemlenebilecek.

12 Ağustos saat 04.30’da gökyüzünün Stellarium görüntüsü

12 Ağustos: Güneş tutulması

12 Ağustos’ta gerçekleşecek tam Güneş tutulması, yılın en dikkat çekici astronomi olaylarından biri olacak. Ay’ın Dünya ile Güneş arasına girerek Güneş’i tamamen örtmesiyle oluşan tutulma, başta İspanya ve Grönland’ın doğusu olmak üzere dar bir hat boyunca tam tutulma olarak gözlemlenecek. Avrupa’nın birçok bölgesinde ise parçalı Güneş tutulması izlenebilecek. Türkiye, Ay’ın gölge alanının dışında kaldığı için bu tutulmanın hiçbir evresi ülkemizden gözlemlenemeyecek.

High Point Scientific – Astronomy Hub, Richard Bartlett

13 Ağustos: Perseid meteor yağmuru maksimum etkinliği

12 Ağustos’u 13 Ağustos’a bağlayan gece, yılın en etkileyici gök olaylarından biri olan Perseid meteor yağmuru maksimum etkinliğine ulaşacak. Her yıl 109P/Swift–Tuttle kuyruklu yıldızının yörüngesinde bıraktığı toz ve kaya parçacıklarının Dünya’nın içinden geçmesiyle oluşan bu meteor yağmuru, uygun gözlem koşullarında saatte 100’ün üzerinde, ideal koşullarda ise yaklaşık 150 meteorun görülmesine olanak sağlayabilir.

Meteor yağmuru, adını meteorların gökyüzünde Kahraman (Perseus) Takımyıldızı yönünden geliyormuş gibi görünmesinden alır. Gece ilerledikçe Kahraman Takımyıldızı kuzeydoğu ufkunda daha da yükseleceği için görülebilecek meteor sayısı da artacaktır. Bu nedenle en verimli gözlem zamanı gece yarısından sonra özellikle gün doğumundan önceki saatler olacak.

Bu yıl Perseid meteor yağmurunun yeni ay evresine denk gelmesi ise gözlemciler için önemli bir avantaj sağlayacak. Ay ışığının gökyüzünü aydınlatmaması sayesinde karanlık gökyüzü koşulları oluşacak ve meteorlar çok daha kolay fark edilebilecek. Özellikle şehir ışıklarından uzak bir gözlem noktasında yaz gecelerinin en etkileyici gökyüzü şölenlerinden birine tanıklık etmek mümkün olacak.

13 Ağustos saat 01.00’de gökyüzü

16 Ağustos: Ay ve Venüs yakın konumda

16 Ağustos akşamı, hilal evresindeki Ay ile Venüs, Başak Takımyıldızı yönünde birbirine yakın konumda görülecek. Gün batımının hemen ardından batı ufkunda görülebilecek bu ikili, ufka yakın konumları nedeniyle yalnızca kısa bir süre izlenebilecek. Yaklaşık -4,03 kadir parlaklığa sahip Venüs, Ay’ın yakınında çıplak gözle rahatlıkla fark edilebilecek.

16 Ağustos saat 20.30’da gökyüzü

17 Ağustos: Ay ve Spica yakın konumda

17 Ağustos akşamı ilk dördün evresine yaklaşan Ay, Başak Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı olan Spica ile gökyüzünde birbirine yakın konumda görülecek. Bu kavuşum, gün batımının ardından saat 22.00’ye kadar batı yönünde rahatlıkla izlenebilecek.

17 Ağustos saat 20.30’da gökyüzü

20 Ağustos: Ay ve Antares yakın konumda

20 Ağustos akşamı ilk dördün evresindeki Ay, Akrep Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı olan Antares ile gökyüzünde birbirine yakın konumda görülecek. Bu kavuşum, gün batımının ardından saat 23.30’a kadar güney, güneybatı yönünde rahatlıkla izlenebilecek.

20 Ağustos saat 21.30’da gökyüzü

28 Ağustos: Mersin Balığı Dolunayı (Sturgeon Moon)

Ağustos ayındaki dolunay evresine geleneksel olarak Mersin Balığı Dolunayı (Sturgeon Moon) adı verilir. Bu ad, Kuzey Amerika’daki bazı yerli toplulukların ağustos ayında mersin balıklarının en kolay avlandığı dönemi bu dolunayla ilişkilendirmelerinden kaynaklanır. Dolunayın görünümüyle doğrudan bir ilgisi bulunmaz hatta Ay, diğer dolunaylardan farklı bir renkte görünmez.

Bu ay 28 Ağustos’u 29 Ağustos’a bağlayan gece gerçekleşecek dolunay, saat 20.00 civarında Kova Takımyıldızı yönünden ufkun üzerinde yükselmeye başlayacak ve sabah saatlerine kadar gözlemlenebilecek.

Mersin Balığı Dolunayı konseptiyle tasarlanmış Dolunay/Starwalk

30-31 Ağustos: Satürn ve Ay yakın konumda

30 Ağustos’u 31 Ağustos’a bağlayan gece şişkin evresindeki Ay ile Satürn gökyüzünde birbirine yakın konumda görülecek. Saat 21.30 civarında Balık Takımyıldızı yönünde doğu ufkundan yükselen ikili, sabah saatlerine kadar gözlemlenebilecek. Yaklaşık 0,47 kadir parlaklığa sahip olan Satürn, Ay’ın yakınında çıplak gözle kolaylıkla fark edilebilecek.

30 Ağustos saat 22.30’da gökyüzü

Ağustos ayında gezegenler

Merkür

Ağustos ayının ilk günlerinde sabah gökyüzünde yeniden görülen Merkür, ayın ilk 10 günü gün doğumundan kısa bir süre önce doğu ufkuna çok yakın bir konumda gözlemlenebilecek. Ufka oldukça yakın olması nedeniyle gözlem için açık bir doğu ufku ve tercihen dürbün ya da teleskop kullanımı faydalı olacaktır.

Venüs

Temmuz ayında akşam gökyüzünün dikkat çeken hedeflerinden biri olan Venüs, ağustos ayında da gün batımının ardından batı ufkunda kısa bir süre gözlemlenebilecek. Ancak her geçen gün biraz daha erken batacağı için gözlem süresi giderek azalacak.

Mars

Temmuz ayında gece yarısından sonra gözlemlenmeye başlayan Mars, ağustos ayında yaklaşık saat 02.30 civarında doğu ufkundan yükselmeye başlayacak. Ay boyunca her gün biraz daha erken doğacağı için gözlem süresi giderek artacak ve sabah gökyüzünün dikkat çekici hedeflerinden biri olmayı sürdürecek.

Jüpiter

Ayın ilk günlerinde Güneş’e yakın konumu nedeniyle gözlemlenmesi zor olan Jüpiter, ağustos ayının ortalarından itibaren gün doğumundan kısa bir süre önce doğu ufkunda yeniden görülmeye başlayacak. Her geçen gün daha erken doğacağı için gözlem süresi giderek artacak.

Satürn

Temmuz ayında gece yarısına doğru yükselmeye başlayan Satürn, ağustos ayında yaklaşık saat 23.00 civarında doğu ufkundan yükselmeye başlayacak. Ay boyunca her gün biraz daha erken doğacağı için gözlem süresi artacak ve gecenin büyük bölümünde gözlemlenebilecek.

Uranüs

Uranüs ağustos ayında da sabah gökyüzünün önemli hedeflerinden biri olmayı sürdürecek. Her geçen gün daha erken doğacağı için gözlem süresi artacak. Ancak yaklaşık 5,8 kadir parlaklığı nedeniyle ayrıntılı gözlemler için dürbün veya teleskop kullanılması önerilir.

Neptün

Temmuz ayında gece yarısından kısa bir süre sonra yükselmeye başlayan Neptün, ağustos ayında yaklaşık saat 22.40 civarında doğu ufkundan yükselmeye başlayacak. Ay boyunca her gün biraz daha erken doğacağı için gözlem süresi giderek artacak. Yaklaşık 7,8 kadir parlaklığı nedeniyle yalnızca uygun teleskop veya çok karanlık gökyüzü koşullarında gözlemlenebilecek.

Ağustos ayında başka neler gözlemlenebilir?

Ağustos geceleri, yaz mevsiminin en zengin gökyüzü gözlemi dönemlerinden birini sunmaya devam eder. Gece ilerledikçe Samanyolu’nun Kuğu, Kral ve Kraliçe takımyıldızları yönündeki yoğun yıldız alanları gökyüzüne hâkim olur. Bu bölgelerde yer alan Kuzey Amerika Bulutsusu ve Pelikan Bulutsusu, özellikle geniş alan astrofotoğrafçılığı için dikkat çeken hedefler arasında yer alır. Ayrıca Kraliçe Takımyıldızı yönünde bulunan Kalp Bulutsusu (IC 1805), hidrojen gazı bakımından zengin yapısıyla yaz aylarının en sevilen derin uzay cisimlerinden biridir.

Yaz Üçgeni gece boyunca yüksek konumunu korurken Herkül Küresel Yıldız Kümesi (M13), Çalgı Takımyıldızı’ndaki Halka Bulutsusu (M57) ve Tilki Takımyıldızı’ndaki Halter Bulutsusu (M27) teleskopla gözlem için öne çıkan hedefler arasında yer alır.

Gece yarısından sonra kuzeydoğu ufkunda yükselen Andromeda galaksisi (M31) sonbahar mevsiminin habercisi olurken Kahraman Takımyıldızı yönünde bulunan Çift Küme (NGC 869 ve NGC 884) de dürbün ve küçük teleskoplarla gözlenebilecek en etkileyici yıldız kümeleri arasında yer alır.

Ağustos ayında gökyüzü; bulutsular, yıldız kümeleri ve galaksiler açısından sunduğu zengin hedeflerle hem dürbün hem de teleskop kullanıcıları için oldukça verimli bir gözlem dönemi oluşturacaktır.

Kalp Bulutsusu (IC 1805)/Görsel Kredisi: Mehmet Yüksek

Yaz Üçgeni

Vega, Deneb ve Altair yıldızlarının oluşturduğu bu büyük üçgen, yaz gecelerinin en dikkat çekici gökyüzü desenlerinden biridir. Doğu ufkundan yükselerek gece ilerledikçe gökyüzünde daha da belirginleşen bu üçlü, şehir ışıklarının bulunduğu ortamlarda bile rahatlıkla fark edilebilir ve yaz döneminin başladığının en önemli habercilerinden biri olarak kabul edilir.

Aşağıdaki görselde Yaz Üçgeni’ni oluşturan yıldızları ve bulundukları takımyıldızları birlikte görebilirsiniz.

Ay’ın evreleri

Kaynaklar:

• https://stellarium-web.org/
• https://in-the-sky.org/
• https://science.nasa.gov/moon/moon-phases/
• https://starwalk.space/en/news/astronomy-calendar-2026
• https://www.spaceweatherlive.com/en/moon-phases-calendar/2026/5.html
• https://www.highpointscientific.com/astronomy-hub/post/what-to-expect-from-a-solar-eclipse

Yazar Hakkında:

Mehmet Yüksek

Astronom, Bilim Ümraniye Astronomi, Havacılık ve Uzay Atölyesi Eğitmeni