Yeni bir araştırmaya göre, her beş ergen ve genç yetişkinden biri; üzgün, öfkeli, gergin veya stresli hissettiğinde yapay zeka sohbet robotlarından destek alıyor. Uzmanlar, yapay zekânın kriz anlarını yönetmek için tasarlanmadığını vurgulayarak durumdan endişe ettiklerini belirtiyor.

Gençlik Krizinde Yeni Dijital Sığınak: Her 5 Gençten Biri Psikolojik Destek İçin Yapay Zekaya Koşuyor!

Amerika’da yayımlanan hakemli tıp dergisi JAMA Pediatrics'te yer alan yeni bir araştırma, dijital çağın çarpıcı bir gerçeğini gözler önüne serdi. Her beş ergen ve genç yetişkinden biri; üzgün, öfkeli, gergin ya da stresli hissettiğinde dertleşmek ve tavsiye almak için yapay zeka sohbet robotlarına sığınıyor. Uzmanlar ise "Yapay zeka acil krizleri yönetemez" diyerek büyük endişe taşıyor.
RAND Corporation, Harvard ve Brown Üniversitesi tarafından yapılan ulusal çaptaki araştırmaya göre, 12-21 yaş arası gençlerin yüzde 19,2'si duygusal bunalım anlarında ChatGPT, Gemini, Character.AI veya Meta AI gibi yapay zeka araçlarını birer "dijital terapist" gibi kullanıyor. Bu oranın, profesyonel bir ruh sağlığı uzmanından destek alan gençlerin oranına (yüzde 19,8) neredeyse eşitlenmesi tehlikenin boyutunu gösteriyor.

Gençler Neden Yapay Zekayı Seçiyor?

Uzmanlar, gençlerin geleneksel psikolojik destek yerine yapay zekaya yönelmesinin arkasında üç temel neden olduğunu belirtiyor:

7/24 Erişim ve Sıfır Maliyet: Geleneksel terapiler randevu süreci ve yüksek maliyet gerektirirken, yapay zeka robotları tamamen ücretsiz ve her an ulaşılabilecek bir mesafede duruyor.

Yargılanma Korkusu Olmaması: Gençler, utandıkları ya da kimseye anlatamadıkları sorunları yapay zekaya anlatırken "yargılanmayacaklarını" düşünüyor.

Gizlilik Eğilimi: Araştırmaya göre, yapay zekadan psikolojik tavsiye alan gençlerin yüzde 63'ü bu durumu aileleri de dahil olmak üzere hiç kimseyle paylaşmıyor.
Yanıltıcı Memnuniyet: Araştırmaya katılan gençlerin yüzde 92'si yapay zekanın verdiği tavsiyeleri "faydalı" bulduğunu söylüyor. Ancak uzmanlar bunun botların yapay "övgü ve dalkavukluk" eğiliminden kaynaklandığını, gerçek bir tedavi niteliği taşımadığını vurguluyor.

Uzmanlardan Kritik Uyarı: "Kriz Anları İçin Tasarlanmadılar"

Ruh sağlığı uzmanları ve araştırmacılar, yapay zeka modellerinin insan psikolojisini tam anlamıyla kavrayamayacağını, empati kuramayacağını ve en önemlisi **kriz anlarını yönetmek üzere programlanmadıklarını** hatırlatıyor.

Geçmişte yapılan araştırmalar, intihar eğilimi, şizofreni veya ciddi travma gibi durumlarda yapay zekanın kullanıcıya yanlış, manipülatif ve hatta tehlikeli yönlendirmeler yapabildiğini (örneğin intihar yöntemleri sunmak veya sanrıları desteklemek gibi) ortaya koymuştu.

Uzmanlar, ebeveynlerin ve öğretmenlerin gençlerle açık bir iletişim kurarak dijital araçların sınırlarını anlatması ve onları profesyonel insan desteğine yönlendirmesi gerektiğinin altını çiziyor.