{"id":11510,"date":"2026-08-11T05:00:00","date_gmt":"2026-08-11T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rdgundem.com\/ekran-dikkat-ve-yeme-davranisi-telefon-kullanimi-besin-tuketimini-nasil-etkiliyor\/"},"modified":"2026-08-11T05:00:00","modified_gmt":"2026-08-11T05:00:00","slug":"ekran-dikkat-ve-yeme-davranisi-telefon-kullanimi-besin-tuketimini-nasil-etkiliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdgundem.com\/en\/ekran-dikkat-ve-yeme-davranisi-telefon-kullanimi-besin-tuketimini-nasil-etkiliyor\/","title":{"rendered":"Ekran, Dikkat ve Yeme Davran\u0131\u015f\u0131: Telefon Kullan\u0131m\u0131 Besin T\u00fcketimini Nas\u0131l Etkiliyor?"},"content":{"rendered":"

Ekran, Dikkat ve Yeme Davran\u0131\u015f\u0131: Telefon Kullan\u0131m\u0131 Besin T\u00fcketimini Nas\u0131l Etkiliyor?<\/span><\/p>\n

\n
K\u00f6\u015fe<\/div>\n
Pop\u00fcler Bilim Yaz\u0131s\u0131<\/a><\/div>\n<\/p><\/div>\n

riza.aycelebi<\/span><\/span>
\n

\n
Konu<\/div>\n
\n
Sa\u011fl\u0131k<\/a><\/div>\n
Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme<\/a><\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n
Fatma G\u00f6nen<\/div>\n
\n
Makale G\u00f6rseli<\/div>\n
\n
\/sites\/default\/files\/styles\/bp-770px-custom_user_desktop_1x\/public\/dikkat-yeme-davranisi.jpg?itok=ddqPTSYC<\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p><\/div>\n
\n

Organic Media\/iStockphoto.com<\/p>\n

Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar, yemek s\u0131ras\u0131nda dikkatin farkl\u0131 bir y\u00f6ne kaymas\u0131n\u0131n yaln\u0131zca yeme deneyimini de\u011fil, ne kadar besin t\u00fcketti\u011fimizi de etkileyebilece\u011fini g\u00f6steriyor. Ekran kar\u015f\u0131s\u0131nda yemek yemek, dikkatimizi yemekten uzakla\u015ft\u0131rarak ne kadar t\u00fcketti\u011fimizi fark etmemizi g\u00fc\u00e7le\u015ftirebiliyor. G\u00fcncel ara\u015ft\u0131rmalar, yemek s\u0131ras\u0131nda dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6zellikle sonraki \u00f6\u011f\u00fcnde enerji al\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rabilece\u011fini<\/a>, ayn\u0131 \u00f6\u011f\u00fcndeki etkinin ise dikkat da\u011f\u0131t\u0131c\u0131n\u0131n t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re de\u011fi\u015febildi\u011fini g\u00f6steriyor<\/a>.<\/p>\n

Tokluk neyle ilgili?<\/strong><\/h2>\n

\u00c7o\u011fu zaman toklu\u011fu yaln\u0131zca midenin dolmas\u0131yla ili\u015fkilendiriyoruz. Oysa yemek yemek; beynimiz, sindirim sistemimiz ve hormonlar\u0131m\u0131z aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen karma\u015f\u0131k bir ileti\u015fim s\u00fcrecidir.<\/p>\n

Yemek yemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda mide gerilmeye ba\u015flar, ba\u011f\u0131rsaklardan salg\u0131lanan kolesistokinin (CCK), glukagon benzeri peptid-1 (GLP-1) ve peptid YY (PYY) gibi hormonlar beyne \u00f6\u011f\u00fcn\u00fcn devam etti\u011fini ve doyma s\u00fcrecinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiren sinyaller g\u00f6nderir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde mideden salg\u0131lanan ghrelin hormonu a\u00e7l\u0131k hissinin olu\u015fmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flarken ya\u011f dokusundan salg\u0131lanan leptin hormonu ise v\u00fccudun enerji depolar\u0131 hakk\u0131nda beyne uzun vadeli bilgi ileterek i\u015ftah\u0131n d\u00fczenlenmesinde rol oynar.<\/p>\n

Ancak bu fizyolojik sinyallerin i\u015ftah d\u00fczenlenmesini etkileyebilmesi i\u00e7in beynimizin onlar\u0131 alg\u0131lamas\u0131 ve yorumlamas\u0131 gerekir. \u0130\u015fte bu noktada kar\u015f\u0131m\u0131za bir ba\u015fka kavram \u00e7\u0131k\u0131yor: interosepsiyon<\/em>. Bedenimizden gelen a\u00e7l\u0131k, tokluk, susuzluk veya kalp at\u0131\u015f\u0131 gibi i\u00e7sel sinyalleri alg\u0131lama becerisi interosepsiyon olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Dikkatimiz s\u00fcrekli d\u0131\u015f uyaranlara y\u00f6neldi\u011finde bedenimizden gelen a\u00e7l\u0131k ve tokluk sinyallerini fark etmek zorla\u015fabilir. Bu durum, yeme davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n, bedenin ihtiya\u00e7lar\u0131ndan \u00e7ok \u00e7evresel uyaranlar taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmesine katk\u0131da bulunabilir. Dikkatimizin yemekten uzakla\u015fmas\u0131 ne kadar h\u0131zl\u0131 yedi\u011fimizi veya taba\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ne kadar \u00e7abuk bo\u015fald\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark etmemizi de g\u00fc\u00e7le\u015ftirebilir. \u00dcstelik yeme\u011fin kokusu, dokusu ve lezzeti de arka planda kalabilir. Sonu\u00e7 olarak hem yeme deneyimi daha y\u00fczeysel h\u00e2le gelebilir hem de ne kadar t\u00fcketti\u011fimizi fark etmek zorla\u015fabilir.<\/p>\n

\"yeme<\/p>\n

Nathalie Pellenkoft\/iStockphoto.com<\/p>\n

Beynimiz yedi\u011fini hat\u0131rl\u0131yor mu?<\/strong><\/h2>\n

\u0130\u015ftah d\u00fczenlenmesinde yaln\u0131zca hormonlar de\u011fil, haf\u0131za da \u00f6nemli bir rol oynuyor. Bilim uzun y\u0131llard\u0131r beynimizin \u00f6nceki \u00f6\u011f\u00fcn\u00fc ne kadar iyi hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonraki \u00f6\u011f\u00fcndeki besin t\u00fcketimini nas\u0131l etkileyebilece\u011fini ara\u015ft\u0131r\u0131yor. Bu kavram literat\u00fcrde “\u00f6\u011f\u00fcn haf\u0131zas\u0131” (meal memory) olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmalar, yemek s\u0131ras\u0131nda dikkatin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n beynin yeme deneyimini daha zay\u0131f kaydetmesine neden olabilece\u011fini g\u00f6steriyor<\/a>. Bunun sonucunda ki\u015fi, sonraki \u00f6\u011f\u00fcnde asl\u0131nda yeterli miktarda yemi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen kendini daha a\u00e7 hissedebiliyor. Bu konuyla ilgili yap\u0131lan ilk \u00e7al\u0131\u015fmalar, dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hem ayn\u0131 \u00f6\u011f\u00fcnde hem de sonraki \u00f6\u011f\u00fcnde enerji al\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rabilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. Ancak daha g\u00fcncel sistematik derleme ve meta-analizler, bu etkinin \u00f6zellikle sonraki \u00f6\u011f\u00fcnde daha tutarl\u0131 oldu\u011funu, ayn\u0131 \u00f6\u011f\u00fcndeki etkinin ise dikkat da\u011f\u0131t\u0131c\u0131n\u0131n t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re de\u011fi\u015febildi\u011fini bize g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Bir ba\u015fka ifadeyle beynimiz yaln\u0131zca “Midem dolu mu?” sorusuna de\u011fil, “Biraz \u00f6nce ger\u00e7ekten yemek yedi\u011fimi hat\u0131rl\u0131yor muyum?” sorusuna da yan\u0131t ar\u0131yor. Bu nedenle ekran kar\u015f\u0131s\u0131nda t\u00fcketilen bir \u00f6\u011f\u00fcn yaln\u0131zca o an\u0131 de\u011fil, g\u00fcn\u00fcn geri kalan\u0131ndaki yeme davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 da etkileyebiliyor.<\/p>\n

\u00c7\u00f6z\u00fcm: Yeme fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/h2>\n

\u0130\u015fte tam da bu noktada yeme fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 (mindful eating) kavram\u0131 devreye giriyor. Yeme fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131, kat\u0131 kurallar koyan bir diyet y\u00f6ntemi ya da kalori saymaya dayal\u0131 bir yakla\u015f\u0131m de\u011fildir. Temel amac\u0131, yemek yeme deneyimine bilin\u00e7li ve yarg\u0131lamadan dikkat vermek, a\u00e7l\u0131k ve tokluk sinyallerini daha iyi fark ederek bedenle yeniden ba\u011f kurabilmektir.<\/p>\n

Sistematik derlemeler ve meta-analizler, yeme fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirmeye y\u00f6nelik uygulamalar\u0131n duygusal yeme davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 yeme e\u011filimini azaltabildi\u011fini, bireyin a\u00e7l\u0131k ve tokluk sinyallerini daha iyi fark etmesine katk\u0131 sa\u011flayabildi\u011fini g\u00f6steriyor. Bunun nedeni yaln\u0131zca daha yava\u015f yemek yemek de\u011fil ayn\u0131 zamanda dikkatimizi yeniden bedenimize ve yeme deneyimine y\u00f6neltmeyi \u00f6\u011frenmemizle de ilgilidir.<\/p>\n

Peki bunu g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda nas\u0131l uygulayabiliriz?<\/strong><\/h2>\n

Teknoloji art\u0131k ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131. Ancak sofralar, g\u00fcn i\u00e7inde dikkatimizi k\u0131sa s\u00fcreli\u011fine ekrandan uzakla\u015ft\u0131r\u0131p yeme deneyimine y\u00f6neltebilece\u011fimiz \u00f6zel anlardan biri olabilir. Bunun i\u00e7in t\u00fcm \u00f6\u011f\u00fcnleri de\u011fi\u015ftirmek yerine g\u00fcnde yaln\u0131zca bir \u00f6\u011f\u00fcn\u00fc daha fark\u0131nda t\u00fcketmeyi deneyerek ba\u015flayabilirsiniz.<\/p>\n

Yeme fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 desteklemek i\u00e7in \u015fu k\u00fc\u00e7\u00fck ad\u0131mlar yard\u0131mc\u0131 olabilir:<\/p>\n