![\"ABD'de](\"https:\/\/images.ntv.com.tr\/images\/JXYPZDIOZVNLDHIXTSVKUWSX2U-570635.jpg?width=930&format=webp\")
<\/p>\n<\/p>\n
ABD’de bir \u015firket, \u0131s\u0131rmayan erkek kaplan sivrisineklerini yerle\u015fim b\u00f6lgelerine salarak zararl\u0131 sivrisinek pop\u00fclasyonunu azaltmay\u0131 hedefleyen ticari bir uygulama ba\u015flatt\u0131. Yaz sonuna kadar Washington \u00e7evresinde toplam 600 bin sivrisine\u011fin do\u011faya b\u0131rak\u0131lmas\u0131 planlan\u0131rken, hizmet \u015fimdiden gelecek y\u0131l i\u00e7in rezervasyon almaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
ABD’de faaliyet g\u00f6steren Bee Safe Mosquito Control adl\u0131 \u015firket, yerle\u015fim b\u00f6lgelerindeki sivrisinek sorununu kimyasal ila\u00e7 kullanmadan azaltmay\u0131 hedefleyen yeni bir uygulamay\u0131 m\u00fc\u015fterilerine sunmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u015eirketin kurucusu Todd Montgomery, Washington yak\u0131nlar\u0131ndaki banliy\u00f6lerde evlerin bah\u00e7elerine Wolbachia bakterisi ta\u015f\u0131yan y\u00fczlerce erkek kaplan sivrisine\u011fi b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Erkek sivrisinekler insanlar\u0131 \u0131s\u0131rm\u0131yor. Ancak bakteriyi ta\u015f\u0131mayan di\u015filerle \u00e7iftle\u015ftiklerinde yumurtalar geli\u015fmedi\u011fi i\u00e7in yeni sivrisinekler ortaya \u00e7\u0131km\u0131yor.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Bu, ABD’de do\u011frudan konut sahiplerine y\u00f6nelik ilk uygulama olarak tan\u0131mlan\u0131yor.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Yaz sonuna kadar b\u00f6lgede toplam 600 bin kaplan sivrisine\u011finin (Aedes albopictus) do\u011faya b\u0131rak\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yor.<\/p>\n
“ZAMAN AYARLI B\u0130R BOMBANIN \u00dcZER\u0130NDE OTURUYORUZ”<\/span><\/p>\n 32 ya\u015f\u0131ndaki Montgomery, AFP’ye yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, “\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle birlikte adeta zaman ayarl\u0131 bir bomban\u0131n \u00fczerinde oturuyoruz” dedi.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Montgomery’ye g\u00f6re y\u00fckselen s\u0131cakl\u0131klar, ABD’nin bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde s\u0131cak ve nemli g\u00fcnlerin say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131. Bu da hastal\u0131k ta\u015f\u0131yan sivrisineklerin daha uzun s\u00fcre ya\u015fayabildi\u011fi bir sezon olu\u015fturdu.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n “ZAP Males” ad\u0131yla sat\u0131lan uygulama yaln\u0131zca kaplan sivrisineklerini hedef al\u0131yor. B\u00f6lgeye \u00f6zg\u00fc olmayan bu t\u00fcr, dang hummas\u0131 da dahil \u00e7e\u015fitli hastal\u0131k etkenlerini ta\u015f\u0131yabiliyor.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kuzey Virginia’da bu hafta eyalet tarihindeki ilk yerel dang vakas\u0131n\u0131n bildirilmesi de endi\u015feleri art\u0131rd\u0131.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kentucky do\u011fumlu eski elektrik m\u00fchendisi Montgomery, savunma sanayisindeki g\u00f6revi i\u00e7in Washington b\u00f6lgesine ta\u015f\u0131nd\u0131ktan sonra 2023’te \u015firketini kurdu.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Yerel bitkilere duydu\u011fu ilgi ve tozla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 canl\u0131lar\u0131 koruma iste\u011finin kendisini bu giri\u015fime y\u00f6neltti\u011fini s\u00f6yleyen Montgomery, ayn\u0131 zamanda entomoloji alan\u0131nda y\u00fcksek lisans yap\u0131yor.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Montgomery, “Bu fikir, yerel bitkilere olan merak\u0131m ve tozla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lara ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131mdan do\u011fdu. Kendi evimin hemen yak\u0131n\u0131nda ila\u00e7lama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek ve bu riski ortadan kald\u0131rmak istemem beni bu noktaya getirdi” <\/i>diye konu\u015ftu.<\/p>\n Montgomery, m\u00fc\u015fterilerinin de \u00f6zellikle geleneksel ila\u00e7lamalarda kullan\u0131lan ve “sonsuz kimyasal” olarak da an\u0131lan bifenthrin maddesinden ka\u00e7\u0131nmak istedi\u011fini s\u00f6yledi. Kaynakta bu maddenin insanlar i\u00e7in olas\u0131 kanserojen olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n 67 ya\u015f\u0131ndaki Sandra Marquardt da bah\u00e7esindeki sivrisinek yo\u011funlu\u011fu nedeniyle ilkbaharda ekti\u011fi bitkileri ekim ay\u0131na kadar neredeyse hi\u00e7 ziyaret edemedi\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Meme kanserini atlatan, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tekstil dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yapan ve k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00fcretici pazar\u0131 i\u015fleten Marquardt, bah\u00e7esinde pestisit kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 hi\u00e7bir zaman istemedi\u011fini ancak ila\u00e7lama yapt\u0131ran kom\u015fular\u0131n\u0131 zaman zaman k\u0131skand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Wolbachia y\u00f6ntemi i\u00e7in “Bekledi\u011fimden \u00e7ok daha etkili oldu” diyen Marquardt, art\u0131k e\u015fiyle verandas\u0131nda yemek yiyebildi\u011fini ve bah\u00e7esinde sivrisinekler taraf\u0131ndan “adeta ter\u00f6rize edilmeden” \u00e7al\u0131\u015fabildi\u011fini ifade etti.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u015eimdiye kadar 25 m\u00fc\u015fteri hizmete kay\u0131t yapt\u0131rd\u0131. Her m\u00fc\u015fterinin bah\u00e7esine 16 hafta boyunca haftada 1500 sivrisinek b\u0131rak\u0131l\u0131yor.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Bilim insanlar\u0131, do\u011fada zaten bulunan Wolbachia bakterisinin erkek sivrisineklerde bulunup di\u015fide bulunmamas\u0131 ya da farkl\u0131 bir bakteri t\u00fcr\u00fc ta\u015f\u0131mas\u0131 halinde yumurtalar\u0131n geli\u015fmedi\u011fini ortaya koydu.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Bu y\u00f6ntemin en geni\u015f kamu uygulamas\u0131 Singapur’da y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. 2016’da ba\u015flayan Project Wolbachia kapsam\u0131nda bug\u00fcn her hafta 10 milyondan fazla sivrisinek do\u011faya sal\u0131n\u0131yor.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n New England Journal of Medicine’da yay\u0131mlanan bir ara\u015ft\u0131rma, uygulaman\u0131n Aedes aegypti pop\u00fclasyonunu \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve dang riskini y\u00fczde 70’in \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koydu.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kayna\u011fa g\u00f6re Google da may\u0131s ay\u0131nda Florida ve California’da benzer bir proje kapsam\u0131nda 32 milyon sivrisine\u011fin sal\u0131nabilmesi i\u00e7in izin ba\u015fvurusunda bulundu.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Ancak b\u00fct\u00fcn m\u00fc\u015fteriler ayn\u0131 sonucu alm\u0131\u015f de\u011fil. Silver Spring’de ya\u015fayan 44 ya\u015f\u0131ndaki April Chunko, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocu\u011fu oldu\u011fu i\u00e7in sert kimyasallardan ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu nedenle sisteme “hemen kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131” s\u00f6yledi.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Montgomery, “O\u011flumun \u00e7ok sevdi\u011fi bir kum havuzu var. Ama sivrisinekler y\u00fcz\u00fcnden bu alan\u0131 kullanmak ger\u00e7ekten \u00e7ok zor. Hen\u00fcz b\u00fcy\u00fck bir fark g\u00f6rmedim ama evimin arkas\u0131nda geni\u015f bir ormanl\u0131k alan var”<\/i> dedi.<\/p>\n Johns Hopkins University’de bu alanda \u00e7al\u0131\u015fan emekli profes\u00f6r Marcelo Jacobs-Lorena ise farkl\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n \u00e7evresel ko\u015fullardan kaynaklanabilece\u011fini belirtti.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n “Sivrisinekler r\u00fczgarla ta\u015f\u0131nabilir. Bu y\u00fczden bulundu\u011funuz \u00e7evrenin co\u011frafi \u00f6zellikleri b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor” <\/i>diyen Jacobs-Lorena, y\u00f6ntemin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n uygulaman\u0131n \u00f6l\u00e7e\u011fine de ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu, bu \u015fekilde pop\u00fclasyon kontrol\u00fcn\u00fcn zamanla “s\u00fcrekli devam etmesi gereken bir i\u015fe” d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fini ifade etti.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Jacobs-Lorena, Wolbachia’n\u0131n farkl\u0131 bir kullan\u0131m\u0131n\u0131 tercih etti\u011fini de anlatt\u0131.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kendi yakla\u015f\u0131m\u0131nda ayn\u0131 bakteri t\u00fcr\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131yan erkek ve di\u015fi sivrisinekler birlikte sal\u0131n\u0131yor.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Yumurtalar normal \u015fekilde geli\u015firken bakteri pop\u00fclasyona yay\u0131l\u0131yor.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131ya g\u00f6re Wolbachia bakterisi dang hummas\u0131, Zika ve chikungunya gibi hastal\u0131klar\u0131n bula\u015fmas\u0131n\u0131 engelliyor.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Jacobs-Lorena, “\u0130nsanlar\u0131 \u0131s\u0131ran sivrisinekler yine olacak ama hastal\u0131k bula\u015ft\u0131ramayacaklar” dedi.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Montgomery ise \u015firketinin faaliyetlerinden memnun oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Bu y\u0131lki kontenjan\u0131n tamamen doldu\u011funu, 2027 i\u00e7in rezervasyon almaya ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 belirten Montgomery, ba\u015far\u0131n\u0131n en \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc \u015fu s\u00f6zlerle anlatt\u0131:<\/p>\n \u00a0<\/p>\n “Bizim i\u00e7in as\u0131l ba\u015far\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc \u015fu: M\u00fc\u015fterilerimiz hizmetten gelecek y\u0131l yeniden sat\u0131n alacak kadar memnun mu? G\u00f6r\u00fcnen o ki \u00f6yleler.”<\/i><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" ABD’de bir \u015firket, \u0131s\u0131rmayan erkek kaplan sivrisineklerini yerle\u015fim b\u00f6lgelerine salarak zararl\u0131 sivrisinek pop\u00fclasyonunu azaltmay\u0131 hedefleyen ticari bir uygulama ba\u015flatt\u0131. Yaz sonuna kadar Washington \u00e7evresinde toplam 600 bin sivrisine\u011fin do\u011faya b\u0131rak\u0131lmas\u0131 planlan\u0131rken, hizmet \u015fimdiden gelecek y\u0131l i\u00e7in rezervasyon almaya ba\u015flad\u0131. ABD’de faaliyet g\u00f6steren Bee Safe Mosquito Control adl\u0131 \u015firket, yerle\u015fim b\u00f6lgelerindeki sivrisinek sorununu kimyasal ila\u00e7 kullanmadan …<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":10406,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-10405","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tie-world"],"yoast_head":"\n